آن اوایل که تازه وارد حوزه جامعة‏الزهرا شده‏بودم شنیدم یک واحدی اختیاری زبان خارجه هم جزو واحدهای سطح دو هست.( فکر کنم درس سه واحدی بود.) با استادش هم آشنایی دوری داشتیم. می‏گفت خیلی پیگیری کرده تا بالاخره مسئولان راضی شدند زبان خارجی به صورت اختیاری ارائه شود. خیلی دوست‏داشتم در اولین فرصت این درس را بگذرانم اما الان دیگر زبان را جزو واحد ها نمی‏بینم.
حتی مکالمه عربی هم در جامعه‏الزهرا غریب است. البته اواخر این ترم واحد فرهنگی طلاب به همت چندتن از طلبه‏های فعال و خوش‏ذوق، چند کلاس جنبی گذاشته‏بود که یکیش هم مکالمه عربی بود؛ اما هنوز تا وقتی که بتوانیم یک منبر عربی برویم خیلی مانده!
برای خواندن واحدهای زبان دانشگاه هم خیلی عجله داشتم. زبان عمومی را که همان ترم یک خواندیم و زبان تخصصی هم در اسرع وقت گذراندم. خب، مقداری به دایره واژگانم افزوده‏شد و دیگر از خواندن سایت های انگلیسی نمی‏ترسم. کاربردهای زبان انگلیسی مشخص است و نیاز به توضیح ندارد. آرزو دارم روزی بتوانم وبلاگ انگلیسی بنویسم.
چند خط بالا را نوشتم چون الان مطلبی خواندم در مورد زبان خارجی در حوزه‏های علمیه از دید مقام معظم رهبری. فکرش را نمی‏کردم ایشان به این مسئله هم توجه داشته‏باشند. کاش مسئولان حوزه‏های علمیه بیشتر به توجهات ایشان توجه می‏کردند!

« ارتباط شما با مسائل جهانی، با فرهنگ‏های جهانی، با مطبوعات جهانی، با کتاب‏ها و با پیشرفت‏های فرهنگی و علمی از این نظر که شما را تکمیل‏خواهد‏کرد فوق العاده حایز اهمیت است.
شما از اول انقلاب نگاه کنید... مرحوم شهید بهشتی را به عنوان یک مثال ببینید. او آدمی بود که با مسائل جهانی مرتبط بود. از خصوصیات شهید عزیزمان این بود که دو زبان خارجی را خوب می‏دانست. ایشان در محافل می‏توانست هم به زبان آلمانی و هم به زبان انگلیسی سخنرانی‏کند. البته زبان عربی را هم بلد بود و به این زبان سخنرانی می‏کرد. خود این آشنایی با زبان بیگانه به این مرد چنین تمکنی داده‏بود و آن، بصیرت بود.
طرف دیگر قضیه هنگامی که با این ابزار _ یعنی ابزار زبان خارجی_ مجهز بشوید جنبه فعالیت و فاعلیت و نفوذ شماست؛ همان اثر گذاشتن روی افکار دیگران. بالاخره مترجم نخواهد‏توانست حرف دل انسان را آنچنان که انسان می‏خواهد بیان کند.
امروز در جامعه ما آن کسانی که بتوانند با زبان‏های زنده دنیا صحبت‏کنند و معارف الهی و پیشرفت‏های فکری و فرهنگ اسلامی را برسانند خیلی کم هستند و این خلأ باید به گونه‏ای پر شود.
الان اگر بگوییم طلبه زبان خارجی لازم دارد و بگوییم امروز در دنیایی که این همه به علم وصل است اگر کسی بخواهد به طور کامل مفید باشد باید زبان خارجی را بداند، می‏گویند: « طلبه وقت ندارد! » راست هم می گویند. واقعا با این وضعیت طلبه وقت ندارد؛ ولی اگر در وقت صرفه‏جویی کنیم طلبه می‏تواند به تعلیم زبان خارجی هم بپردازد.»
 از کتاب: نظام آموزشی حوزه از نگاه عالمان، مرکز تدوین و نشر متون درسی (متون)

• قسمت هایی از متن را ویراست و خلاصه کردم. ( وقتی سخنرانی مکتوب بشود باید زبانش هم زبان نوشتاری شود.) درس هم که می‏خوانم همیشه باید اشکالات تایپی و ویراستاری کتاب را تصحیح کنم. به نظر من اگر دانستن زبان خارجی مستحب باشد تسلط بر ادبیات فارسی واجب عینی است!
• در مورد توجه حوزه‏های علمیه برادران و دیگر حوزه‏های علمیه خواهران به زبان‏های خارجی اطلاعات زیادی ندارم. شما چه می‏دانید؟

لبّیک اللّهم لبّیک....
این روزها حال و هوای خاصی بین مسلمانان ایجاد شده؛ تلویزیون مدام مشعر و منی و عرفات را نشان می‏دهد؛ نگین سیاهی در رکاب سفید حجاج جا خوش‏کرده‏است . مرتب با زوّار مصاحبه می‏کنند و احساسشان را جویا می‏شوند ( کلیشه‏ای‏ترین سوال! چه احساسی دارید؟؛ انگار این پرسش جزءلاینفک مصاحبه‏ها شده !) اطراف ما هم، چه در جامعة‏الزهرا و چه در میان دوستان این شور و شوق از جنس دیگری‏ست ، از جنس روحانی و معینه‏ی‏کاروان ، همان‏ها که با جان و دل به حاجیان کمک می‏کنند تا اعمالشان را به درستی انجام‏دهند.

شاید اصطلاح معینه‏ی‏کاروان کلا خودش 8 ، 9 سالی باشد که رایج شده است. سازمان حج و زیارت همراه با بعضی کاروان‏ها (از جمله : عمره های دانش‏آموزی و دانش‏جویی و کاروان‏هایی که تعداد بانوان بیش از 120 نفر باشد) خانوم‏های طلبه و متخصصی را همراه می‏کند که علاوه بر پاسخگویی به سوالات شرعی، فرهنگی، اعتقادی و ... بر انجام اعمال زائران نیز نظارت داشته‏باشند؛ شاید بتوان گفت همه‏ی وظایف روحانی کاروان بر دوش معینه نیز هست. ( البته در حیطه ی بانوان )

اتفاقا امروز در سرویس کنار یک معینه نشسته‏بودم ؛ بنده خدا را تا خود ِ خانه به حرف گرفتم ؛ یکی از جوان‏هایشان بود . گفتم امسال شما حج مشرف نشدین؟ آهی کشید و گفت : ان شاءالله سال بعد همراه دایی‏جان می رویم! ایشان روحانی کاروانند ، اگر مَحرم همراهمان باشد بهتر است . کنجکاو شدم . شرایط ورود را جویا شدم ، می گفت باید مدرک سطح 3 حوزه داشته باشی ، حداقل سی سالت هم باشد، البته اگر همسرت روحانی کاروان باشد مدرک سطح 2 را هم قبول می‏کنند . ناراحت بودم که چرا تعداد کمی از کاروان‏ها می‏توانند معینه داشته‏باشند و برایم توضیح‏داد که نیروی متخصص و کارآماد به شدت کم است و واقعا مسئولیت سنگینی‏ست؛ باید مرتب به امور عبادی حاجیان رسیدگی کنی که مبادا عملی را اشتباه انجام‏دهند .

سر کلاس ِ صبح هم استادمان از سال پیشش تعریف می‏کرد، از این ناراضی بود که حدود 90% کاروان، افراد پیر و سالخورده بودند و چرا نباید جوانان در سنین بهتری به اعمال حج روی بیاورند (در دلم گفتم خب هنوز مستطیع نشده اند!... ولی می‏دیدیم کسانی را که آنقدر وضعشان خوب است که توهم می‏گرفتتم نکند باید سه چهار باری حج به جا بیاورند! )

---------------------------------------------
پ.ن: برای معینه شدن علاوه بر مدارکی که ذکر می‏کنند ( تقریبا هر سال شرایط‏، تغییراتی دارند) باید دو آزمون هم بدهی، یکی کتبی که منابعش اکثرا کتب فقهی‏ست و دیگری به صورت مصاحبه‏ی علمی .

از اولین روزهای ترم اول که موضوع را فهمیدم کنجکاو شدم به صحت قضیه و چگونگی اش پی ببرم . همان روز بعد از اتمام کلاس، محوطه آموزشگاه را گشتم تا اینکه پیدایشان کردم . یک سمت آموزشگاه برای آنها پیش بینی شده است . کلاسهایی که علاوه بر امکانات سایر کلاسها در موارد زیر مشترک هستند :
دو در ورودی یکی برای طلاب و یکی برای استاد که در دو سمت کلاس قرار دارند و یک پرده به ارتفاع حدود دو متر در جلوی میز استاد که حایل بین استاد و طلاب است .
اینجا حوزه علمیه جامعة الزهراء  است و آقایان اساتید در همچون کلاس هایی تدریس می کنند .
هنوز هم گاهی که  در اینترنت می گویم در جامعه درس می خوانم برخی با کنجکاوی و البته پیش داوری نابجا می پرسند همانجا که مردها از پشت پرده درس می دهند؟ و بعد از جواب مثبت من این حرکت را به تحجر منسوب می کنند .

بالاخره باید روزی درباره این موضوع می نوشتم و ترجیح دادم که بعد از گذراندن دو واحد درسی «روش تدریس» و تجربه حضور در همچین کلاسی بنویسم .
طلاب قبل از استاد با پوشش کامل چادر و بعضا پوشیه در کلاس حاضر می شوند . استاد در می زند ، به کلاس وارد می شود و بدون اینکه طلاب را ببیند در پشت میز و پرده مستقر شده و تدریس را آغاز می کند . دختران طلبه کمی آزادتر می نشینند و لازم نیست دست خود را برای پوشاندن صورت با چادر به کار ببرند . استاد برای استفاده از تخته محدودیتی ندارد و در صورت لزوم سوال و جوابهایی بین استاد و شاگرد رد و بدل می شود . تنها موردی که این همه حساسیت ایجاد کرده دو متر پارچه است !
در « روش تدریس» ابتدا تعریف اصول یادگیری و تدریس را فرا گرفتیم و پس از آن مهارتهای لازم برای معلم که به سه قسمت 1- پیش از تدریس 2- ضمن تدریس و 3- پس از تدریس ، تقسیم می شود .

1- پیش از تدریس
شامل تعیین هدفها ( شناخت حیطه ها ) و تدوین طرح درس سالانه و روزانه می باشد که مسلما تدریس از پشت پرده خللی به اینها وارد نمی آورد چون همانطور که از عنوان مشخص است قبل از فضای کلاس صورت می گیرد .
2- ضمن تدریس
 مهارت برقراری ارتباط : این مهارت تاکید بر برقراری ارتباط صحیح بین معلم و شاگرد دارد و اینکه اگر این رابطه به خوبی برقرار شود هدفهای آموزشی با کیفیت و سهولت بیشتری تحقق می یابند . پرواضح است که در فضای آموزشی حوزه و با توجه به اعتقادات فردی استاد و شاگردان در ارتباط بین خانم های طلبه و استاد آقا هر چه حریم ها بیشتر رعایت شود هر دو طرف احساس رضایت بیشتری می کنند و ارتباط حول محور درس بهتر برقرار می شود .
مهارت تمرکز بخشی : عواملی وجود دارند که در امر تدریس معلم خلل ایجاد می کنند لذا یکی از وظایف مهم معلم این است که عوامل مخل را با مهارت های ویژه ای برطرف سازد . ممکن است گفته شود که در همچون کلاسهایی، استاد به کلاس تسلط ندارد و از حال شاگردان آگاه نیست ؛ اما می تواند با استفاده از پرسش های کلاسی ، با توجه به صداهای موجود در کلاس و سختی یا آسانی درس میزان تمرکز دانش آموزان را تشخیص دهد . برای افزایش تمرکز در کلاس راه کارهای زیر توصیه می شود که وجود حایل، نمی تواند ممانعتی ایجاد کند .
  توجه به نقش صدا و بیان معلم به هنگام تدریس، حرکت در کلاس، توجه دادن کلامی و غیر کلامی، ایجاد تنوع در برقراری رابطه بین افراد کلاس و سکوت .
در کلاس روش تدریس یک بار سر صحبت به کلاسهای اساتید مرد کشیده شد . استادمان می گفت با وجود پرده برخی از اساتید آقا بسیار فعال عمل می کنند و به عنوان مثال خودشان پشت پرده راه می رفتند تا انرژی شان را حفظ کنند و بهتر بتوانند کلاس را مدیریت کنند .
به کارگیری روش های تدریس : اغلب کلاس های آموزشی ایران چه در حوزه و چه دانشگاه از روش سخنرانی برای تدریس استفاده می کنند که آن هم با وجود پرده حایل بلا مانع است .
3- پس از تدریس
از مهم ترین فعالیت های پس از تدریس ارزشیابی است . در جامعة الزهراء به علت وجود نماینده امتحانی برای هر کلاس، حضور در سر جلسه امتحان به عهده استاد نیست و استاد فقط موظف به طراحی سوال است .

برای مطالعه بیشتر در زمینه روش تدریس می توانید به کتاب « کلیات روشها و فنون تدریس » تألیف آقای امان الله صفوی مراجعه کنید که در اینجا فقط به نکات مختصری اشاره کردم .
نمی توان نقش فضا را در تدریس نادیده گرفت اما یک استاد خوب می تواند با وجود شرایط محیطی خاص شاگردان خوبی تربیت کند . چنانچه شاهد هستیم در بسیاری روستاهای دور افتاده با وجود امکانات ضعیف، تدریس چند پایه در یک کلاس و حتی تدریس در چادر، شاگردانی به مراتب بهتر از شهرنشینان مرفه بی درد آموزش می بینند . و البته هیچ معلمی تدریس در چنین شرایطی را توهین به شخصیت و مقام علمی خود نمی داند .
کلاسهای توأم با یک پارچه دومتری بین استاد و شاگرد می تواند به جهت آرامش روانی و حریم بین زن و مرد بهترین کلاس باشد، به شرطی که استاد با علم به نکات مطرح شده به خوبی ازعهده مدیریت کلاس برآید . 

رسا، سرویس فرهنگی ـ جامعه الزهرا (س) در نخستین نمایشگاه فرهنگی، هنری بانوان استان قم در سه غرفه اندیشه مطهر، پاسخ به پرسش‌های شرعی و هنری حضور فعال داشت.
به گزارش خبرنگار رسا، به مناسبت هفته بزرگداشت مقام زن نخستین نمایشگاه فرهنگی، هنری بانوان استان قم به همت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی این استان از سیزدهم تا نوزدهم تیر ماه با بیش از هفتاد غرفه در محل نمایشگاه‌های دایمی قم برگزار شد.
جامعه الزهرا(س) قم هم با سه غرفه اندیشه مطهر، پاسخ به پرسش‌های شرعی و هنری در این نمایشگاه حضور فعال دارد.
غرفه اندیشه مطهر در سه بخش آثار علمی خواهران طلبه ایرانی و غیر ایرانی در موضوع‌های تاریخی، زن، احکام، مسایل اعتقادی و دیگر موضوع‌ها، سایت نسیم مطهر به عنوان نخستین پایگاه معرفی کتاب‌های شهید مطهری با بیش از 2700 عضو از سراسر جهان و واحد اندیشه مطهر جامعه الزهرا(س) را به نمایش گذاشته است.
در غرفه پاسخ به پرسش‌های شرعی شصت جزوه با موضوع‌های فقهی و کتب استفتاهای چهارده مرجع تقلید جهت مطالعه بازدیدکنندگان موجود است، افزون بر این که پاسخ‌گویی حضوری به پرسش‌های شرعی مراجعه‌کنندگان و معرفی کتاب ریحانه بهشتی از دیگر فعالیت‌های این غرفه است.
غرفه هنر جامعه‌الزهرا آثار هنری خواهران طلبه این‌ مرکز علمی را در رشته‌های تذهیب، خوشنویسی، گرافیک، طراحی و نقاشی به نمایش گذاشته است. از برنامه های جنبی این غرفه کارگاه خوشنویسی با موضوع القاب حضرت زهرا (س) و اهدای هدیه روزانه به بهترین خط است.

____________________________________________________________
گزارش تصویری/ غرفه جامعه الزهرا در اولین نمایشگاه فرهنگی هنری بانوان قم