سفارش تبلیغ
تبلیغات در پارسی بلاگ

زن

ارسال‌کننده : در : 89/9/2 8:9 عصر

سؤال من، پاسخ استاد(7)
مقام زن در جهان بینى اسلامى‏ چیست؟
پاسخ استاد:
قرآن تنها مجموعه قوانین نیست و هستى را نیز تبیین مى‏‌کند، راز خلقت زمین و آسمان و گیاه و حیوان و انسان و راز موتها و حیاتها، عزتها و ذلتها، ترقیها و انحطاطها، ثروتها و فقرها را بیان مى‏کند. از جمله مسائلی که در قرآن کریم آمده موضوع خلقت زن و مرد است.
-    در قرآن از آنچه در بعضى از کتب هست که زن از مایه‏‌اى پست‏تر از مایه مرد آفریده شده و یا اینکه به زن جنبه طفیلى داده‏ اند و گفته‏‌اند که همسر آدمِ از اعضاى طرف چپ او آفریده شده، اثر و خبرى نیست. در اسلام نظریه تحقیرآمیزى نسبت به زن از لحاظ سرشت و طینت وجود ندارد.
قرآن با کمال صراحت در آیات متعددى مى‌فرماید که زنان را از جنس مردان و از سرشتى نظیر سرشت مردان آفریده‏ایم. «همه شما را از یک پدر آفریدیم و جفت آن پدر را از جنس خود او قرار دادیم» (1).


-    یکى دیگر از نظریات تحقیرآمیزى که در گذشته وجود داشته این است که زن عنصر گناه است، از وجود زن شر و وسوسه برمى‌خیزد. در هر گناه و جنایتى که مردان مرتکب شده‏اند زنى در آن دخالت داشته است. مرد در ذات خود از گناه مبرّاست و این زن است که مرد را به گناه مى‏کشاند. شیطان مستقیماً در وجود مرد راه نمى‏یابد و فقط از طریق زن است که مردان را مى‏فریبد؛ شیطان زن را وسوسه مى‏کند و زن مرد را. مى‏گفتند آدمِ اوّل که فریب شیطان را خورد و از بهشت سعادت بیرون رانده شد، از طریق زن بود؛ شیطان حوّا را فریفت و حوّا آدم را.
قرآن داستان بهشت آدم را مطرح کرده و لى هرگز نگفته که شیطان یا مار حوّا را فریفت و حوّا آدم را. قرآن نه حوّا را به عنوان مسؤول اصلى معرفى مى‌کند و نه او را از حساب خارج مى‏کند. قرآن مى‏گوید: به آدم گفتیم خودت و همسرت در بهشت سکنى گزینید و از میوه‏هاى آن بخورید. قرآن آنجا که پاى وسوسه شیطان را به میان مى‏کشد ضمیرها را به شکل «تثنیه» مى‏آورد، مى‏گوید «فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّیْطانُ» شیطان آندو را وسوسه کرد «فَدَلّیهُما بِغُرورٍ» شیطان آندو را به فریب راهنمایى کرد.
-    یکى دیگر از نظریات تحقیرآمیزى که نسبت به زن وجود داشته است در ناحیه استعدادهاى روحانى و معنوى زن است؛ مى‌گفتند زن به بهشت نمى‏رود، زن مقامات معنوى و الهى را نمى‏تواند طى کند، زن نمى‏تواند به مقام قرب الهى آن‏طور که مردان مى‏رسند برسد.
قرآن در آیات فراوانى تصریح کرده است که پاداش اخروى و قرب الهى به جنسیت مربوط نیست، به ایمان و عمل مربوط است، خواه از طرف زن باشد و یا از طرف مرد. قرآن در کنار هر مرد بزرگ و قدّیسى از یک زن بزرگ و قدّیسه یاد مى‌کند. از همسران آدم و ابراهیم و از مادران موسى و عیسى در نهایت تجلیل یاد کرده است. از زن فرعون نیز به عنوان زنی بزرگ غفلت نکرده است.
در تاریخ خود اسلام زنان قدّیسه و عالیقدر فراوانند. کمتر مردى است به پایه خدیجه برسد، و هیچ مردى جز پیغمبر و على به پایه حضرت زهرا نمى‌رسد. حضرت زهرا بر فرزندان خود که امامند و بر پیغمبران غیر از خاتم الانبیاء برترى دارد. اسلام در حرکت به سوى خدا هیچ تفاوتى میان زن و مرد قائل نیست.
-    یکى دیگر از نظریات تحقیرآمیزى که نسبت به زن وجود داشته است، مربوط است به ریاضت جنسى و تقدس تجرد و عزوبت. چنانکه مى‌دانیم در برخى آیینها رابطه جنسى ذاتاً پلید است. به عقیده پیروان آن آیینها تنها کسانى به مقامات معنوى نایل مى‏گردند که همه عمر مجرد زیست کرده باشند. پیشوایانشان ازدواج را فقط از جنبه دفع افسد به فاسد اجازه مى‏دهند؛ یعنى مدعى هستند که چون غالب افراد قادر نیستند با تجرد صبر کنند و اختیار از کفشان ربوده مى‏شود و گرفتار فحشا مى‏شوند و با زنان متعددى تماس پیدا مى‏کنند، پس بهتر است ازدواج کنند تا با بیش از یک زن در تماس نباشند. ریشه افکار ریاضت طلبى و طرفدارى از تجرد و عزوبت، بدبینى به جنس زن است؛ محبت زن را جزء مفاسد بزرگ اخلاقى به حساب مى‏آورند.
اسلام با این خرافه سخت نبرد کرد؛ ازدواج را مقدس و تجرد را پلید شمرد. اسلام‏ دوست داشتن زن را جزء اخلاق انبیا معرفى کرد و گفت: «مِنْ اخْلاقِ الْانْبِیاءِ حُبُّ النِّساءِ». پیغمبر اکرم مى‌فرمود: من به سه چیز علاقه دارم: بوى خوش، نماز، زن.
برتراند راسل مى‌گوید: در همه آیینها نوعى بدبینى به علاقه جنسى یافت مى‏شود مگر در اسلام؛ اسلام از نظر مصالح اجتماعى حدود و مقرراتى براى این علاقه وضع کرده اما هرگز آن را پلید نشمرده است.
-    یکى دیگر از نظریات تحقیرآمیزى که در باره زن وجود داشته این است که مى‌گفته‏اند زن مقدمه وجود مرد است و براى مرد آفریده شده است.
اسلام هرگز چنین سخنى ندارد. اسلام اصل علت غایى را در کمال صراحت بیان مى‌کند. اسلام با صراحت کامل مى‏گوید زمین و آسمان، ابر و باد، گیاه و حیوان، همه براى انسان آفریده شده‏اند اما هرگز نمى‏گوید زن براى مرد آفریده شده است. اسلام مى‏گوید هر یک از زن و مرد براى یکدیگر آفریده شده‏اند: «هُنَّ لِباسٌ لَکُمْ وَ انْتُمْ لِباسٌ لَهُنَّ» زنان زینت و پوشش شما هستند و شما زینت و پوشش آنها.
-    یکى دیگر از نظریات تحقیرآمیزى که در گذشته در باره زن وجود داشته این است که زن را از نظر مرد یک شر و بلاى اجتناب ناپذیر مى‌دانسته‏اند. بسیارى از مردان با همه بهره‏هایى که از وجود زن مى‌برده‏اند او را تحقیر و مایه بدبختى و گرفتارى خود مى‌دانسته‏اند. قرآن کریم مخصوصاً این مطلب را تذکر مى‏دهد که وجود زن براى مرد خیر است، مایه سکونت و آرامش دل اوست.
-    یکى دیگر از آن نظریات تحقیرآمیز این است که سهم زن را در تولید فرزند بسیار ناچیز می‏دانسته‏اند. اعراب جاهلیت و بعضى از ملل دیگر مادر را فقط به منزله ظرفى مى‏دانسته‏اند که نطفه مرد را- که بذر اصلى فرزند است- در داخل خود نگه مى‏دارد و رشد مى‏دهد. در قرآن ضمن آیاتى که مى‏گوید شما را از مرد و زنى آفریدیم و برخى آیات دیگر که در تفاسیر توضیح داده شده است، به این طرز تفکر خاتمه داده شده است.
از آنچه گفته شد معلوم شد اسلام از نظر فکر فلسفى و از نظر تفسیر خلقت، نظر تحقیرآمیزى نسبت به زن نداشته است بلکه آن نظریات را مردود شناخته است. (2)

پی نوشت:
1- نساء 1
2- مرتضی مطهری، نظام حقوق زن در اسلام (با تلخیص و تصرف)




کلمات کلیدی :

الکسا